‘Project Hail Mary’ – cứu Trái Đất khỏi diệt vong

Tác phẩm chuyển thể tiểu thuyết của Andy Weir, do Phil Lord và Christopher Miller thực hiện, khai thác đề tài quen thuộc của khoa học viễn tưởng: nhân loại đứng trước nguy cơ diệt vong. Trong bối cảnh Mặt Trời bị một dạng vi sinh vật ngoài hành tinh hút cạn năng lượng, con tàu Hail Mary trở thành “canh bạc” duy nhất của Trái Đất, mang theo hy vọng có thể tìm ra lời giải trước khi mọi thứ sụp đổ.

Trung tâm câu chuyện là Ryland Grace, một nhà sinh học phân tử rời bỏ nghiên cứu để đi dạy học, bị cuốn vào sứ mệnh cứu thế giới. Anh tỉnh dậy trên tàu vũ trụ trong trạng thái mất trí nhớ tạm thời, sau đó lấy lại ký ức thông qua các mảnh hồi tưởng.

Từ nhan đề, bộ phim gợi ra tính chất “được ăn cả, ngã về không” của nhiệm vụ. Trong môn bóng bầu dục Mỹ, “Hail Mary pass” là một đường chuyền dài, thực hiện ở những giây cuối của trận đấu khi đội bóng không còn cơ hội nào khác. “Project Hail Mary” mang ý nghĩa tương tự, là kế hoạch cuối cùng để cứu hành tinh. Không có phương án dự phòng, cũng không có cơ hội làm lại nếu thất bại. Trong hoàn cảnh đó, con người phải ứng dụng khoa học bằng mọi cách, tin rằng những nỗ lực sẽ tạo ra điều kỳ diệu.

Phim đi theo cấu trúc đan xen giữa hiện tại và quá khứ, hé lộ nguyên nhân thảm họa, đồng thời làm rõ sự biến đổi tâm lý nhân vật. Anh nhận lời tham gia dự án toàn cầu do Eva Stratt (Sandra Hüller) dẫn dắt, rồi cuối cùng trở thành người gánh vác nhiệm vụ gần như bất khả thi ngoài không gian, hướng đến ngôi sao Tau Ceti cách Trái Đất gần 12 năm ánh sáng.

Trong không gian, Grace phải giải mã tình huống bằng tư duy khoa học, đối diện sự cô độc và cảm giác bất lực. Bước ngoặt của câu chuyện xuất hiện khi anh chạm trán Rocky – sinh vật cũng đang tìm cách cứu hành tinh của mình. Họ học cách giao tiếp, xây dựng niềm tin và hợp tác, mở ra một tình bạn liên hành tinh, nơi hy vọng không chỉ đến từ khoa học mà còn từ khả năng kết nối.

Điểm sáng lớn nằm ở diễn xuất của Ryan Gosling. Với sự duyên dáng và khả năng kiểm soát nhịp diễn, anh làm chủ cảm xúc nhân vật, giữ cho mạch phim trôi chảy. Tài tử thể hiện tốt sự mong manh, bối rối và nét hài hước của một người bị đặt vào hoàn cảnh trớ trêu. Nhân vật không phải thiên tài, anh loay hoay tìm lời giải giữa môi trường không trọng lực.

Theo IGN, tài năng của Ryan Gosling phát huy ở những phân đoạn tung hứng với bạn diễn Lionel Boyce hay Sandra Huller. Trong trường đoạn tìm lời giải cho sự sinh sôi của Astrophage (khuẩn ăn sao) – nguyên nhân khiến Mặt Trời trở nên mờ dần, nhân vật Grace từ xa lánh trở nên thân thiết với sĩ quan Carl. Sự đối lập giữa Grace và Eva phần nào phản chiếu mối quan hệ giữa anh và Rocky: họ đều là những cá thể khác biệt buộc phải tìm tiếng nói chung.

Minh tinh Sandra Huller lựa chọn lối diễn tiết chế để cho thấy người đứng đầu dự án lạnh lùng, lộ rõ sự điềm tĩnh. Nhân vật được khắc họa qua ánh mắt, lời thoại, gợi cảm giác kiểm soát.

Dù lấy đề tài kịch tính, tác phẩm có giọng điệu thiên về giải trí, đi theo hướng tiếp cận nhiều đối tượng khán giả. Tình huống đầu phim khi Grace phát hiện hai đồng đội đã chết được làm nhẹ bởi những mảng miếng hài. Các tình tiết khoa học phức tạp thường đi kèm câu thoại hóm hỉnh để gây cười.

Về mặt hình ảnh, phim khai thác bối cảnh không gian như một thực thể rộng lớn và đáng sợ. Các cảnh quay cho thấy mức độ dàn dựng, mang cảm giác choáng ngợp thường thấy ở những dự án khoa học viễn tưởng Hollywood. Cách cắt dựng phục vụ mạch thời gian đan xen, chuyển đổi linh hoạt giữa hiện tại và quá khứ, làm nổi bật diễn biến tâm lý nhân vật.

Trang USA Today nhận xét tác phẩm cân bằng giữa yếu tố hài hước và kịch tính, duy trì nhịp điệu cuốn hút xuyên suốt. Đồng thời, tác phẩm tái hiện hiệu quả câu chuyện về nghị lực con người và tình bạn liên hành tinh từ tiểu thuyết của Andy Weir. Trong bối cảnh thế giới nhiều xung đột, phim miêu tả viễn cảnh các quốc gia đoàn kết cùng tìm giải pháp. Ba phi hành gia đến từ Mỹ, Trung Quốc và Nga – những nước tiên phong trong việc đưa con người vào không gian.

Theo Slash Film, phim mang lại tiếng cười, đồng thời khơi gợi cảm giác hy vọng, kỳ diệu theo cách hiếm tác phẩm nào làm được. Trang này đánh giá cặp đạo diễn Phil Lord và Christopher Miller tạo nên dự án nổi bật, có thể được nhắc đến trong nhiều thập niên.

Tuy nhiên, theo Guardian, so với Interstellar hay The Martian, Project Hail Mary thiên về sắc thái lạc quan, đôi lúc lạm dụng yếu tố hài, khiến phim thiếu đi sức nặng. Ở đoạn cuối, kịch bản kéo dài, làm tiết tấu thiếu gọn gàng và phần kết kém ấn tượng.

Cát Tiên